19 Dec Istorija slovenskih jezika
Sloveni danas zauzimaju veći deo Evrope i znatan deo Azije. Oni predstavljaju najbrojniju etničku skupinu u Evropi, a pored jezičke sličnosti nesumljiva je i kulturna istovetnost ovih naroda.
Međutim, pre nego što krenemo dalje, hajde da prvo naučimo nešto o istoriji Slovena.
Pojam Stari Sloveni označava sve slovenske narode u periodu pre primanja Hrišćanstva. U tom periodu, Stari Sloveni su poštovali božanstva prirode i svuda oko sebe su videli delovanje bogova i drugih natprirodnih bića.
Međutim, u istorijskim spisima Stari Sloveni se javljaju pod različitim imenima, kao što su: Venedi, Veneti, Vendi, ali i Sarmati, Sauromati. Predstavljaju jedan od ogranaka indoevropskih naroda, te je njihov jezik do 4 milenijuma p.n.e bio praindoevropski, koji je potom (u 1 milenijumu p.n.e) postao zaseban slovenski jezik.
Danas, slovenski jezici se dele na tri grupe:
1) Istočnoslovenska grupa obuhvata:
ruski jezik
ukrajinski jezik
beloruski jezik
2) Zapadnoslovenska grupa obuhvata:
poljski jezik
češki jezik
slovački jezik
lužičkosrpski jezik
3) Južnoslovenska grupa jezika:
bugarski jezik
makedonski jezik
slovenački jezik
bosanski jezik
hrvatski jezik
srpski jezik
crnogorski jezik
Većina slovenskih naroda je kroz gotovo ceo Srednji vek pokušavala da održi svoju državnost, međutim, u toj nameri uspeli su samo Rusi, Poljaci i Dubrovčani. Ostali narodi našli su se pod uticajem Vizantinaca, Mađara, Franaka, Turaka, te je i njih jezik konstantno bio izložen uticajem drugih jezika i kultura. No, nasuprot velikom broju pokušaja nasilnih kulturnih asimilacija, savremeni slovenski jezici su danas živi jezici, iako su se kroz istoriju izdvojili i oni koji se danas više ne koriste. Pored staroslovenskog jezika, koji predstavlja zvanični jezik pravoslavne crkve, i naziva se crkvenoslovenski, u mrtve slovenske jezike spadaju polapski i slovinski.
I pored istorijskih odolevanja na kulturne i jezičke pritiske osvajačkih naroda, ne možemo reći da nije bilo nikakvih posledica. Tako, pored velike otvorenosti slovenskih jezika za pozajmice, nije neoubičajno primetiti da je slovenski jezik usled istorijskih sukoba izdeljen na veliki broj standardnih, književnih jezika, posebno kada se uporedi sa situacijom u Nemačkoj, Francuskoj, gde i pored većih regionalnih jezičkih razlika postoji samo po jedan književni jezik.
Bilo kako bilo, lingivsti danas tvrde da su slovenski narodi najkompatibilnija jezička skupina na prostoru Evroazije. Isto tako, uočljiva je srodnost duhovne i materijalne strane slovenskih kultura u mnogim aspektima: u narodnoj književnosti, u verovanjima i običajima, u nošnji, arhitekturi ili muzici.
Izvorni tekst je preuzet iz knjige Uvod u slavistiku I Predraga Pipera
No Comments